Chi tiết tin tức

Quản Trị Viên Klive

Shot-creating actions là gì? Cách nhận diện đóng góp trước cú sút

Shot-creating actions (SCA) đếm tối đa hai hành động đủ điều kiện trực tiếp dẫn đến mỗi cú sút. Theo cách phân loại quen thuộc của FBref, một cầu thủ có thể được ghi nhận cho cả hai hành động. Người dứt điểm cũng có thể nhận SCA cho pha qua người hoặc hành động đủ điều kiện do chính mình thực hiện trước cú sút. Cú sút đang xét là mốc để truy ngược chuỗi. [1][7]


Sáu loại hành động tạo cú sút




Loại hành độngVí dụ


Chuyền bóng sốngHai đường chuyền liên tiếp đưa bóng đến người dứt điểm. Nếu cả hai đủ điều kiện, mỗi đường chuyền được tính một SCA.
Chuyền từ tình huống cố địnhCầu thủ treo bóng từ quả phạt góc để đồng đội đánh đầu.
Qua người thành côngTiền đạo vượt hậu vệ rồi tự sút hoặc chuyền ngay cho đồng đội dứt điểm.
Cú sút mở ra cú sút khácThủ môn đẩy cú sút đầu ra, tạo cơ hội đá bồi ngay sau đó.
Kiếm được quả phạtCầu thủ bị phạm lỗi, dẫn tới một cú dứt điểm từ tình huống đá phạt. Cách gán cụ thể tùy bộ dữ liệu.
Hành động phòng ngựTiền vệ cắt đường chuyền, sau đó đồng đội nhận bóng và sút ngay.


Nhóm “qua người” đòi hỏi một pha vượt đối thủ theo cách mã hóa của nguồn. Vài nhịp dẫn bóng trong khoảng trống có thể được ghi là kéo bóng, tùy bộ dữ liệu, và cần được kiểm tra trước khi gán. [1][2]


Phân biệt SCA, key pass, kiến tạo và GCA




Chỉ sốHành động được ghi nhận


SCATối đa hai hành động trực tiếp dẫn đến một cú sút theo quy ước đã chọn.
Key pass (Opta)Pha chạm cuối của đồng đội dẫn trực tiếp đến cú sút không thành bàn, theo quy tắc ghi nhận của Opta.
Kiến tạo bàn thắng (Opta)Pha chạm cuối của đồng đội dẫn đến bàn thắng, có các ngoại lệ như đá phạt trực tiếp thành bàn.
GCATối đa hai hành động đủ điều kiện trực tiếp dẫn đến bàn thắng.


Một đường căng ngang có thể được ghi là SCA và kiến tạo khi đồng đội đệm bóng ghi bàn. Nếu cú đệm không vào, đường chuyền vẫn có thể là SCA và là key pass theo Opta. Khi dùng chung các cột từ nhiều nguồn, hãy ghi tên nguồn trên bảng để người đọc biết từng chỉ số được đếm theo quy ước nào. [1][3]


Dựng lại một chuỗi trước cú sút



Chọn một cú sút được nguồn thống kê xác nhận. Ghi hiệp, thời gian, đội và mã sự kiện nếu có.
Giữ cả dòng sự kiện của đối thủ để nhận ra lúc quyền kiểm soát đổi bên. Từ cú sút, đi ngược trong chuỗi liên quan và tìm tối đa hai hành động đủ điều kiện. Áp dụng quy tắc riêng của nguồn đối với tình huống phạm lỗi và đá lại.
Ghi cầu thủ thực hiện, loại hành động và căn cứ nối với cú sút. Dùng video để soát các pha chạm đổi hướng, sút bồi hoặc trọng tài thổi muộn. Khi góc máy che sự kiện, đánh dấu chưa xác định.

Bộ dữ liệu sự kiện mở của Pappalardo và cộng sự là một nơi có thể thực hành truy chuỗi theo thời gian. Danh mục sự kiện của bộ này có quy ước riêng. Nếu tự ánh xạ các nhóm hành động, hãy công bố cách ánh xạ để người khác đếm lại được. [2]


Ví dụ minh họa. Số 6 chuyền cho số 8. Số 8 qua người, chuyền ngang cho số 9 và số 9 sút. Theo cách đếm trong ví dụ, pha qua người và đường chuyền ngang mang về hai SCA cho số 8. Đổi đoạn cuối thành số 8 qua người rồi tự sút, số 8 vẫn nhận một SCA cho pha qua người.


Ví dụ có video. Ở clip 5 của bài phân tích World Cup 2022, FIFA minh họa bàn của Julián Álvarez từ đường trả ngược của Lionel Messi. Trước hết, xác định đường trả ngược và cú dứt điểm. Sau đó xem phần diễn biến trước đường chuyền và kiểm tra hành động đủ điều kiện thứ hai trong dữ liệu của nguồn bạn dùng. [4]


Xử lý sút bồi, bóng đổi hướng và việt vị




Tình huốngCách kiểm tra


Sút bị đẩy ra rồi sút bồiTách hai lần dứt điểm. Cú sút đầu có thể là hành động tạo nên cú sút sau nếu dữ liệu ghi liên kết.
Chuyền chạm hậu vệKiểm tra bóng chỉ đổi hướng hay đối phương đã kiểm soát. Dùng quy tắc chuỗi của nhà cung cấp để quyết định có giữ đường chuyền trước đó.
Cú sút sau pha việt vị hoặc còi dừng trậnKiểm tra sự kiện có nằm trong danh sách cú sút hợp lệ của nguồn. Bỏ chuỗi khỏi phép đếm nếu cú sút đã bị hủy trong bộ dữ liệu.
Phạt đền, đá phạt thẳng hoặc phản lướiTra quy ước về cú sút, hành động kiếm quả phạt và trường hợp phản lưới. Giữ cùng một cách xử lý cho toàn bộ mẫu.


Luật việt vị được dùng để xác định tính hợp lệ của pha bóng. Việc gán một hành động vào chuỗi SCA theo bộ quy tắc của nguồn thống kê. [1][3][5]


Đọc SCA theo 90 phút


Lấy tổng SCA chia cho số phút thi đấu, rồi nhân 90. Ví dụ, 12 SCA trong 360 phút tương đương 3,0 SCA mỗi 90 phút. Hãy đọc cùng số phút, vai trò, giải đấu và tỷ trọng tình huống cố định. Để xem những hành động ấy mở ra cơ hội tốt đến đâu, xem thêm vị trí cú sút và xG của cùng một nguồn. Khi cộng xG của các cú sút ở cấp đội, dùng mã cú sút để tránh cộng hai lần vì một cú sút có thể có hai SCA. [1][6]


Tài liệu tham khảo



FootyMetrics — What are shot-creating actions?, giải thích các cột SCA của FBref
Pappalardo và cộng sự (2019), Scientific Data — Bộ dữ liệu sự kiện bóng đá mở
Stats Perform — Opta Event Definitions
FIFA Training Centre — Use of wide areas to create goal-scoring opportunities, clip 5
IFAB — Luật 11, Việt vị
FBref — xG Explained
Dublin Business School, cLUSTERING ANALYSIS IN FOOTBALL — Phụ lục định nghĩa SCA, lưu lại cách diễn giải của FBref về người dứt điểm

Xem bóng đá trên Klive


2026-11-17 19:09:00